Tural Məmmədov: Heydər Əliyev dövlətçilik irsi – müasir Azərbaycanın siyasi sabitlik, inkişaf və qalibiyyət yolunun strateji əsasları

Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində strateji baxış və idarəetmə məktəbi formalaşdırmış böyük siyasi xadimdir. Onun fəaliyyəti milli maraqların qorunmasına, güclü dövlət institutlarının yaradılmasına və xalqın rifahının yüksəldilməsinə yönəlmişdir. Bu irs yalnız keçmişin siyasi reallığı deyil, həm də bu günün və gələcəyin inkişaf yolunu müəyyən edən fundamental xəttdir. Ulu Öndərin ideyaları Azərbaycan dövlətinin dayanıqlı inkişafının əsas dayağı olaraq qalır.

Heydər Əliyevin siyasi fəlsəfəsinin mərkəzində dövlətin gücləndirilməsi və milli birliyin təmin olunması dayanırdı. O, dövlət idarəçiliyini sistemli və ardıcıl proses kimi dəyərləndirirdi. Hər bir qərar uzunmüddətli nəticələr nəzərə alınaraq qəbul edilirdi. Bu yanaşma Azərbaycanı sabit və dayanıqlı inkişaf yoluna çıxardı.

Sovet dövründə onun rəhbərliyi altında Azərbaycan iqtisadi baxımdan mühüm inkişaf mərhələsinə qədəm qoydu. Sənaye sahəsində yeni istehsal müəssisələri yaradıldı və mövcud infrastruktur modernləşdirildi. Kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması istiqamətində ciddi islahatlar həyata keçirildi. Bu proses ölkənin iqtisadi potensialını əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirdi.

Eyni dövrdə sosial sahələrin inkişafına xüsusi diqqət yetirilirdi. Təhsil, səhiyyə və mədəniyyət sahələrində genişmiqyaslı layihələr həyata keçirildi. Regionların sosial inkişafı təmin olundu və əhalinin həyat səviyyəsi yüksəldi. Bu siyasət cəmiyyətin bütün təbəqələrini əhatə edən inkişaf modeli formalaşdırdı.

Milli kadr hazırlığı Heydər Əliyevin strateji baxışında mühüm yer tuturdu. Gənclərin yüksək təhsil alması üçün geniş imkanlar yaradılırdı. Onlar ittifaqın qabaqcıl ali məktəblərinə göndərilirdi. Bu siyasət gələcək dövlət idarəçiliyinin peşəkar bazasını formalaşdırdı.

1993-cü ildə Ulu Öndərin hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycan dövlətçiliyinin xilas mərhələsi oldu. Ölkədə ciddi siyasi böhran və xaos hökm sürürdü. Dövlət institutları zəifləmiş və idarəetmə iflic vəziyyətinə düşmüşdü. Onun qayıdışı ilə sabitlik və dövlətçilik bərpa olundu.

Bu mərhələdə dövlət idarəçiliyinin yenidən qurulması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Hüquqi baza möhkəmləndirildi və idarəetmə sistemi təkmilləşdirildi. Cəmiyyətdə dövlətə inam formalaşdı. Bu, inkişafın yeni mərhələsini başlatdı.

1994-cü ildə əldə olunan atəşkəs ölkənin gələcək inkişafı üçün mühüm şərait yaratdı. Müharibə vəziyyətinin dayandırılması iqtisadi resursların səmərəli istifadəsinə imkan verdi. Sabitlik investisiya mühitini yaxşılaşdırdı. Bu, iqtisadi dirçəlişin əsasını qoydu.

Həmin il imzalanan “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın iqtisadi inkişafında dönüş nöqtəsi oldu. Beynəlxalq enerji şirkətləri ilə əməkdaşlıq genişləndirildi. Ölkəyə böyük həcmdə investisiyalar cəlb olundu. Bu, iqtisadi sabitliyin möhkəmlənməsinə səbəb oldu.

Enerji strategiyası Azərbaycanın qlobal iqtisadi sistemdə mövqeyini gücləndirdi. Neft və qaz sektoru dövlət gəlirlərinin əsas mənbəyinə çevrildi. İnfrastruktur layihələrinin maliyyələşdirilməsi təmin olundu. Bu siyasət uzunmüddətli inkişafı dəstəklədi.

Heydər Əliyevin ordu quruculuğu siyasəti dövlət təhlükəsizliyinin əsas dayaqlarından biri idi. Silahlı qüvvələr yenidən formalaşdırıldı və vahid komandanlıq sistemi yaradıldı. Hərbi intizam və peşəkarlıq artırıldı. Bu, müdafiə qabiliyyətini gücləndirdi.

Müasir ordu quruculuğu çərçivəsində hərbi təhsil sistemi inkişaf etdirildi. Zabit və əsgər heyətinin hazırlıq səviyyəsi yüksəldildi. Maddi-texniki baza gücləndirildi və yeni texnologiyalar tətbiq olundu. Ordu müasir standartlara uyğunlaşdırıldı.

1995-ci ildə qəbul olunan Konstitusiya Azərbaycanın hüquqi dövlət kimi formalaşmasının əsasını qoydu. Dövlət idarəçiliyinin hüquqi prinsipləri müəyyən edildi. Hakimiyyət bölgüsü sistemi yaradıldı. Bu, demokratik inkişaf üçün möhkəm baza oldu.

Konstitusiya insan hüquq və azadlıqlarının qorunmasını əsas prioritet kimi təsbit etdi. Vətəndaşların hüquqları geniş şəkildə təmin olundu. Dövlət və cəmiyyət arasında hüquqi balans formalaşdı. Bu, hüquqi dövlət modelini gücləndirdi.

Qanunun aliliyi prinsipi dövlət idarəçiliyinin əsas meyarına çevrildi. Bütün dövlət strukturları hüquqi çərçivədə fəaliyyət göstərdi. Şəffaflıq və məsuliyyət artırıldı. Cəmiyyətin dövlətə inamı möhkəmləndi.

İqtisadi islahatlar bazar münasibətlərinin inkişafına şərait yaratdı. Özəl sektor genişləndi və sahibkarlıq təşviq olundu. Mülkiyyət hüququnun qorunması iqtisadi sabitliyi təmin etdi. Bu, iqtisadi inkişafı sürətləndirdi.

Sosial siyasət əhalinin rifahının yüksəldilməsinə yönəlmişdi. Yeni sosial proqramlar həyata keçirildi. Təhsil və səhiyyə sistemləri inkişaf etdirildi. Aztəminatlı ailələrə dövlət dəstəyi gücləndirildi.

Xarici siyasət balanslı və milli maraqlara əsaslanan strategiya ilə aparılırdı. Azərbaycan beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığı genişləndirdi. Ölkənin beynəlxalq nüfuzu artdı. Bu, geosiyasi mövqeyi gücləndirdi.

Bu gün İlham Əliyev Ulu Öndərin siyasi kursunu uğurla davam etdirir. Azərbaycan regionun güclü və sabit dövlətinə çevrilmişdir. 2020-ci il Qarabağın azad olunması bu siyasətin tarixi nəticəsidir. Ərazi bütövlüyü bərpa olunmuşdur.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı bərpa işləri aparılır. Yeni infrastruktur layihələri həyata keçirilir. Region yenidən qurulur və inkişaf etdirilir. Bu, dövlətin gücünü göstərir.

Ulu Öndərin müəyyən etdiyi strateji xətt bu gün də Azərbaycanı irəli aparır. Onun ideyaları dövlətçilik sisteminin əsasını təşkil edir. Bu irs dəyişməz və davamlıdır. Azərbaycan bu yol ilə daha böyük uğurlara doğru irəliləyir.