
20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının XX əsrdə yaşadığı ən ağır, ən faciəli və eyni zamanda ən şərəfli tarixi hadisələrdən biridir. Bu qanlı gecə sovet imperiyasının öz dağılmaqda olan hakimiyyətini qorumaq üçün dinc əhaliyə qarşı törətdiyi amansız cinayətin acı nümunəsidir. Günahsız insanlar yalnız azadlıq, ədalət və müstəqillik istədikləri üçün gülləbaran edildi. Həmin gecə Azərbaycan xalqının qüruru sınağa çəkildi, lakin xalq sınmadı, əksinə daha da birləşdi.
1990-cı ilin yanvarında Bakıya yeridilən sovet qoşunları heç bir xəbərdarlıq etmədən, beynəlxalq hüquq normalarını tapdalayaraq dinc insanlara atəş açdı. Qadınlar, uşaqlar, yaşlılar, gənclər – heç kimə aman verilmədi. Küçələrdə axan qan, şəhəri bürüyən sükut və fəryad bu faciənin miqyasını açıq şəkildə göstərirdi. Bu hadisə xalqın azadlıq mübarizəsində dönüş nöqtəsinə çevrildi.
20 Yanvar faciəsi təkcə bir günün faciəsi deyil, bir xalqın azadlıq yolunda verdiyi böyük qurbanların simvoludur. Həmin gecə şəhid olanlar müstəqil Azərbaycanın təməl daşlarını öz canları ilə qoydular. Onların tökülən qanı xalqın yaddaşında silinməz iz buraxdı. Bu hadisə Azərbaycan cəmiyyətində milli oyanış prosesini daha da gücləndirdi.
Faciədən sonra xalqın iradəsini qırmaq istəyən qüvvələr əks nəticə ilə üzləşdi. Azərbaycan xalqı qorxuya boyun əymədi, əksinə azadlıq ideyası daha geniş yayıldı. İnsanlar müstəqil dövlətə sahib olmağın artıq qaçılmaz olduğunu dərk etdilər. 20 Yanvar hadisələri müstəqillik yolunda son geri dönüşün olmadığını sübut etdi.
Bu qanlı hadisəyə ilk siyasi və hüquqi qiymət Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən verildi. O, Moskvada olmasına baxmayaraq, sovet rəhbərliyinin bu cinayətini açıq şəkildə pislədi və xalqın haqq səsini dünyaya çatdırdı. Sonralar müstəqil Azərbaycanda 20 Yanvar faciəsinə dövlət səviyyəsində obyektiv və ədalətli qiymət verildi. Şəhidlərin xatirəsi əbədiləşdirildi və onların adı daim uca tutuldu.
Bu gün 20 Yanvar şəhidlərinin ruhu qarşısında başı dik dayana bilirik. Çünki Azərbaycan artıq tam müstəqil bir dövlətdir və öz taleyinə özü sahib çıxır. Uzun illər işğal altında olan torpaqlarımız azad olunub, ərazi bütövlüyümüz bərpa edilib. Xalqın arzusunda olduğu güclü və qalib Azərbaycan reallığa çevrilib.
44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi Zəfər 20 Yanvar şəhidlərinin də ruhunu şad etdi. Bu qələbə sübut etdi ki, Azərbaycan xalqı heç vaxt məğlub olmur, sadəcə zamanını gözləyir. Şəhidlərin qanı yerdə qalmadı və dövlətimiz öz gücünü bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Bu Zəfər milli qürurumuzun zirvəsidir.
Bu gün Azərbaycan güclü lider, uzaqgörən siyasət və möhkəm orduya malikdir. Cənab İlham Əliyev kimi qətiyyətli Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə ölkəmiz regionda söz sahibinə çevrilib. Aparılan müdrik siyasət nəticəsində Azərbaycan həm hərbi, həm siyasi, həm də iqtisadi baxımdan güclənib. Dövlətçilik ənənələrimiz daha da möhkəmlənib.
Hazırda ölkəmiz üçün yeni bir tarixi mərhələ başlayır. Regionda sülhün bərqərar olunması üçün real imkanlar yaranıb və sülh sazişinin imzalanmasına artıq çox az qalıb. Azərbaycan bu prosesdə qalib və haqlı tərəf kimi çıxış edir. Sülhə aparan yol məhz güclü dövlət mövqeyindən keçir.
20 Yanvar faciəsi bizə həm də birlik dərsi verdi. O gecə xalq bir yumruq kimi birləşərək haqqı uğrunda ayağa qalxdı. Bu birlik bu gün də davam edir və dövlətimizin ən böyük güc mənbəyidir. Milli həmrəylik Azərbaycanı daha da irəli aparır.
Hər il 20 Yanvar günü şəhidlərin xatirəsi dərin ehtiramla yad olunur. İnsanlar Şəhidlər xiyabanına axışaraq azadlıq uğrunda canlarından keçən qəhrəmanların ruhu qarşısında baş əyirlər. Bu anlar həm hüznlü, həm də qürurvericidir. Çünki bu qurbanlar olmasaydı, bugünkü müstəqil Azərbaycan olmazdı.
20 Yanvar faciəsi xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq. Bu tarix həm ağrı, həm də şərəf tarixidir. Biz bu faciəni unutmayaraq gələcək nəsillərə çatdırmalı, azadlığın hansı bədəllə əldə olunduğunu daim xatırlatmalıyıq. Güclü, müstəqil və qalib Azərbaycan 20 Yanvar şəhidlərinin bizə əmanətidir.