https://102xeber.com/ ru Dünya - 102xeber.com DataLife Engine https://102xeber.com/dunya/6599-tramp-putin-sava-qlobal-enerji-zlzlsi-tordir-rusiya-qlobal-cnubu-da-ab-la-toqqumaya-suruklyir.html https://102xeber.com/dunya/6599-tramp-putin-sava-qlobal-enerji-zlzlsi-tordir-rusiya-qlobal-cnubu-da-ab-la-toqqumaya-suruklyir.html ]]>

Tramp administrasiyasının elan etdiyi yeni sanksiyalar paketi ABŞ və Qərbin Rusiya ilə qarşıdurmasının fərqli səviyyəyə daşınma ehtimalını gücləndirir, qısamüddətli perspektivdə Kremlin maliyyə-iqtisadi dayaqlarına sarsıdıcı zərbələr vurulacağı şübhə doğurmur... Ancaq daha uzunmüddətli perspektivdə bu, Qlobal Cənub ölkələrinin ABŞ-la münasibətlərini daha da gərginləşdirə və dünya enerji bazarında qeyri-sabitliyi artıraraq, yeni geopolitik parçalanmaya da yol aça bilər, indi yalnız Rusiya iqtisadiyyatı deyil, həm də qlobal düzənin dayanıqlığı da sınaq qarşısındadır...
 "Yeni Müsavat" xəbər verir ki, ABŞ və Qərb Rusiyaya qarşı “iqtisadi savaş” elan etməyə hazırlaşır. Prezident Donald Tramp Rusiya lideri Vladimir Putindən “intiqam” almaq niyyətinə düşüb. Çünki Rusiya prezidenti cəmisi bir neçə ay ərzində Ağ Ev sahibini artıq iki dəfə aldatmağa nail olub. Belə ki, prezident Donald Tramp sülh və ya atəşkəs anlaşması üçün Rusiyaya müxtəlif vaxtlarda iki dəfə möhlət vermişdi. Prezidenti Vladimir Putin isə hər iki dəfədə məhz möhlətin sona çatma ərəfəsində “sülh mesajları” verərək, Ağ Ev sahibinin Rusiyaya qarşı sanksiya qərarını təxirə salmasına nail olmuşdu. Və bunun ardıncada Kreml Rusiya ilə anlaşmaları qısa müddət ərzində pozmuşdu.

Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Ağ Evdə də artıq Rusiya prezidentinin ABŞ liderini davanlı olaraq, aldatdığını həm anlayırlar, həm də etitaf edirlər. Ona görə də, indi Tramp administrasiyası bundan sonra Rusiyaya qarşı daha sərt sanksiyaların vaxt itirilmədən tətbiq olunmasının vacibliyini qabardır. Bu baxımdan, ABŞ prezidenti Donald Trampın Rusiyaya qarşı elan etdiyi yeni sanksiya paketi qlobal məkanda gərginliyin yeni mərhələsinin başlanğıc əlaməti hesab olunur.

Məsələ ondadır ki, Ağ Evdə keçirilən brifinqdə prezident Donald Tramp “Rusiyaya qarşı mövcud sanksiyaların təsiri genişləndirilməlidir və “ikinci mərhələ” adlandırılan yeni paket də tətbiq edilməlidir” deyə vurğulayıb. ABŞ Konqresində artıq müzakirə olunan sanksiya sənədinin layihəsi Rusiyanın enerji ixracını hədəf alır. Eyni zamanda, bu sənəd hətta Rusiyadan neft və qaz idxal edən ölkələrə qarşı da 500 faizədək gömrük tariflərinin tətbiqini nəzərdə tutur. Bu sanksiya sənədi reallaşdırılarsa, həm Rusiya iqtisadiyyatına, həm də beynəlxalq enerji bazarlarına sarsıdıdcı təsirlər göstərə bilər. Və bəzi iddialara görə, Tramp administrasiyasının strateji hədəfi yalnız Rusiyaya təzyiq deyil, həm də qlobal güc balansını ABŞ-ın xeyrinə dəyişməkdir.

Maraqlıdır ki, Ağ Evdə ABŞ-ın yeni sanksiya strategiyasının Kremli sülh danışıqlarına məcbur edə biləcəyinə ümid bəsləyirlər. ABŞ-ın maliyyə naziri Skott Bessentin sözlərinə görə, Ağ Evin əsas məqsədi Rusiyanın iqtisadiyyatını tamamilə çökdürmək və prezident Vladimir Putini danışıqlar masasına gətirməkdir. Ona görə də, ABŞ-ın bu strategiyası iki əsas istiqamət üzrə Rusiyaya təzyiq göstərməyi hədəfləyib. Belə ki, Rusiya büdcəsinin 40 faizdən çoxunun enerji ixracından formalaşdığını nəzərə alan Ağ Ev bu sahəyə sanksiya tətbiqi ilə Kremlin hərbi əməliyyatları maliyyələşdirmə imkanlarını zəiflətmək niyyəti güdür. Digər tərəfdənsə, Ağ Ev Kremlin iqtisadi-ticari tərəfdaşlarına da sanksiyalar tətbiq etməklə, yalnız Rusiyanı deyil, onun əsas xarici müştərilərini də sərt təzyiqlər altında saxlamaq istəyir.

Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, ABŞ-ın Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaları qlobal enerji bazarının əsas oyunçularını çətin vəziyyətə sala bilər. Belə ki, böyük ehtimalla Hindistan ucuz Rusiya neftinin idxalını davam etdirə bilmək üçün ABŞ-ın təzyiqlərinə qarşı balanslı siyasət yürütməyə məcbur qalacaq. Çin ABŞ ilə ticarət müharibəsi fonunda Rusiya enerjisindən daha çox istifadə etməklə, Qərbə meydan oxumaq niyyətinə düşə bilər. Bu, rəsmi Pekinin Ağ Evlə açıq qarşıdurmaya yaxınlaşma ehtimalı deməkdir.

Digər tərəfdən, Rusiya qazından qismən imtina etsə də, yeni tariflərin enerji qiymətlərinə həlledici təsiri Avropa Birliyi məkanında da inflyasiya və sosial narazılıqları dərinləşdirə bilər. Beləliklə, Tramp administrasiyasının Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar siyasəti indi yalnız Kremlə deyil, həm də qlobal enerji ticarətinin strukturuna da sarsıdıcı təzyiqlər vəd edir. Və bütün bunlar qlobal enerji bazarında “zəlzələ effekti” riskini də yarada bilər.

Bütün bunları nəzərə aldıqda, bəzi Avropa liderlərinin yenidən ABŞ-a səfər etməsi qətiyyən təsadüfi deyil. Onlar Tramp administrasiyası ilə ABŞ-ın Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalarının iqtisadi yükünün necə bölüşdürüləcəyini müzakirə etməyə məcburdurlar. Çünki Avropa ölkələri Rusiyanın enerji bazarından tamamilə çıxmaqda çətinlik çəkirlər və yeni tariflər onların iqtisadi sabitliyini də sınağa çəkə bilər. Eyni zamanda, xüsusilə də Almaniya və Fransa uzunmüddətli müharibənin Avropaya təsirlərindən narahatdırlar. Və Avropa Birliyinin Ukraynanın gələcək sülh formatında bərpa prosesi üzrə daha mənfəətli pay qoparmasına can atırlar.

Ancaq istənilən halda, Tramp administrasiyasının “ikinci mərhələ” sanksiyaları Kremlin hərbi-siyasi manevr imkanlarını daraltmış olsa belə, Rusiyanın tam iqtisadi izolyasiyası hələlik o qədər də real görünmür. Üstəlik, Kreml itirilmiş enerji bazarlarına alternativ maliyyə qaynaqlarının axtarişini davam etdirir. Belə ki, Rusiya enerji və maliyyə əməliyyatlarını hazırda daha çox Qlobal Cənub düşərgəsinə daxil olan ölkələrə yönəltməyə çalışır. Və Qərbin dağıdıcı sanksiyalarının təsiri artdıqca, Rusiyanın daha riskli hərbi qərarlara yönələ biləcəyi də istisna deyil.

Göründüyü kimi, Tramp administrasiyasının elan etdiyi yeni sanksiya paketi ABŞ və Qərbin Rusiya ilə qarşıdurmasının fərqli səviyyəyə daşınma ehtimalını gücləndirir. Qısamüddətli perspektivdə Ağ Evin bu siyasətinin Rusiya iqtisadiyyatına ciddi zərbələr vuracağı şübhə doğurmur. Ancaq daha uzunmüddətli perspektivdə bu, Qlobal Cənub ölkələrinin ABŞ-la münasibətlərini daha da gərginləşdirə və dünya enerji bazarında qeyri-sabitliyi artıraraq, yeni geopolitik parçalanmaya yol aça bilər. Və bu baxımdan, ABŞ-ın Kremlə qarşı “ikinci mərhələ” sanksiyaları yalnız Rusiya iqtisadiyyatını deyil, həm də qlobal düzənin dayanıqlığını sınağa çəkəcək.

]]> admin Tue, 09 Sep 2025 09:00:02 +0400 https://102xeber.com/dunya/6595-trampn-xlfi-kim-olacaq-ab-d-bu-mzmunlu-ry-sorular-kecirilir.html https://102xeber.com/dunya/6595-trampn-xlfi-kim-olacaq-ab-d-bu-mzmunlu-ry-sorular-kecirilir.html ]]>

Donald Trampın prezidentlik müddətinin 8 ayı hələ tamam olmayıb, ancaq ABŞ-nin siyasi dairələrində onun xələfinin kim olacağı barədə müzakirələr başlanıb.

Bu barədə yazan media qurumlarının rəyinə görə, dövlət başçısının təşəbbüsləri, onun gözlənilməz istiqamətlərdəki aktiv fəaliyyəti amerikalıları şoka salıb və onlar artıq növbəti seçkilərdə onu kimin əvəz edə biləcəyi ilə maraqlanırlar.

Sosioloqların bu məsələ ilə bağlı ilk təxminləri belədir ki, respublikaçıların mümkün varisi Ceyms Devid Vens olacaq. Onun hazırda Trampın imicini kopyalayan Kaliforniya qubernatoru, demokrat Qavin Nyusomla rəqabət aparacağı ehtimal edilir. Ancaq indiki prezident Donald Trampın 2028-ci ildə keçiriləcək seçkilərdə namizədliyini irəli sürəcəyi də ehtimallar arasındadır. O vaxt o, ömrünün 9-cu onilliyini xırdalamış olacaq, səhhəti imkan versə, iddiası onsuz da qədərindən artıqdır.

ABŞ permanent seçkilər ölkəsidir. Bir seçki kampaniyası bitən kimi siyasətçilər və onların seçiciləri digəri haqqında düşünməyə başlayırlar.

ABŞ-də prezident seçkilərinə hazırlıq adətən fəaliyyətdə olan dövlət başçısının səlahiyyət müddətinin bitməsinə iki il qalmış başlanır. Trampın dönəmində buna 3 il 8 ay qalmış başlanması göstərir ki, həmin qaydalar bir qədər dəyişib. Artıq ölkədə sosioloji sorğular aparılır və milyonlarla amerikalı Ağ Evdə nə vaxt daha az ekstravaqant birinin peyda olacağı barədə düşünür.

Trampın son qərarlarını xatırlamaq kifayətdir ki, onun öz 40-dan artıq sələfindən nə qədər fərqli biri olduğuna əminlik yaransın. Onun təkcə Pentaqonun - Müdafiə Nazirliyinin adını dəyişərək, Müharibə Departamenti adlandırması, cinayətkarlıqla və qeyri-qanuni immiqrasiya ilə mübarizə üçün Çikaqoya qoşun göndərməklə hədələməsi Eyzenhauerlər, Kennedilr, Reyqanlar, Buşlar, Obamalar görmüş amerikalıları əndişələndirir. Dünyanın, demək olar ki, heç bir ölkəsində Müharibə Nazirliyi yoxdur, hamısında Müdafiə Nazirliyidir. Hərçənd keçmiş dönəmlərdə bir çox ölkələrdə “hərbi nazirlik” adlanan qurumlar olub.

Trampın varisini müəyyən etməyə çalışan sosioloqlar milli sorğulardan daha etibarlı hesab etdikləri mənbəyə - Nyu-Hempşir ştatının sakinlərinin rəyinə müraciət ediblər. Praymerizlər adətən oradan başlayır. Bu ştatda hansı namizəd rəqiblərini üstələyirsə, seçki finalçısı olur. Bu, respublikaçıların da seçiminə aiddir, demokratların da.

2024-cü ildə Nyu-Hempşir seçiciləri respublikaçıların namizədinin Tramp olacağını düzgün təxmin etdilər. Praymerizdə məhz o, qalib gəldi və o, prezidentliyə namizəd oldu. Ancaq prezident seçkilərinin özündə yerli seçicilərin intuisiyası onları aldatdı. Onların əksəriyyəti Kamala Harrisə səs vermiş, onun prezident seçiləcəyini proqnozlaşdırmışdı, bilindiyi kimi, elə olmadı.

Sent-Anselm kollecinin sosioloqlarının araşdırmasına görə, Vens böyük fərqlə Nyu-Hempşir respublikaçılarının sevimlisidir. Partiyadaşlarının 56%-i onu dəstəkləməyə hazırdır. Başqa heç bir respublikaçı onun reytinqinə yaxın gəlmir. İkinci yerdə qərar tutan Florida qubernatoru Ron DeSantisin 8 faiz dəstəyi var. Dövlət katibi Marko Rubio, Trampın keçən ilki partiyadaxili seçkilərdəki rəqibləri Vivek Ramasvami və Nikki Heyli kimi digər tanınmış respublikaçılar daha da az dəstək alırlar. Vens gəncdir, 41 yaşı var, amerikalıların ard-arda iki 80 yaşlı prezidentdən sonra daha cavan birinin dövlət başına gəlməsinə tərəfdar çıxacağı gözləniləndir. Üstəlik, o, şefi Tramp kimi media məkanında fəaldır, populistdir, özünə indiki prezidentin təkmilləşmiş nüsxəsi kimi reputasiya qazanmaqdadır.

Demokratlar üçün vəziyyət daha mürəkkəbdir. Sent Anselm kollecinin sorğusuna əsasən, Nyu-Hempşir sakinləri qarşıdan gələn praymerizlərin açıq-aydın autsayderinin – Kamala Harrisin də adını çəkiblər. O, 6% səslə ilk beşliyə düşməyə namizəddir. Onun qarşısında Amerikanın ən populyar ultra-solçu siyasətçisi, radikalizminə görə milli seçkilərdə qalib gələ biləcəyi böyük şübhə altında olan konqresmen Aleksandriya Okasio-Kortez və İllinoys ştatının qubernatoru C. Robert Pritzker dayanır. Onlar müvafiq olaraq 8 və 9 faiz dəstəyə malikdirlər.
Pritzkerin adı Trampla çəkişmələrinə görə çox hallanıb.

Demokratların ümidlə baxdığı daha iki siyasətçi var. Onlardan biri Bayden administrasiyasında nəqliyyat naziri olmuş Pete Buttecac, digəri Qavin Nyusomdur. Bu şəxslərin hər birinin 23% dəstəyi var. Ancaq indilikdə Kaliforniya qubernatoru rəqibindən daha perspektivli görünür. Sentyabrın 4-də dərc olunan YouGov sorğusuna əsasən, demokrat seçicilərin 21%-i Nyusomu, 10 faizi isə Buttecacı dəstəkləyir.
Beləliklə, bu nəticəyə gəlmək olar ki, hələlik demokratların vahid namizədi yoxdur.

Sosioloji məlumatlardan başqa, daha bir təkzibedilməz nəticə odur ki, amerikalılar Trampın üçüncü müddətə seçilməsini istəmirlər. O, vaxtilə konstitusiyadan yan keçərək 2028-ci ildə yenidən namizədliyini irəli sürə biləcəyinə eyham vurub. “Data for Progress” analitik mərkəzinin keçirdiyi son sorğuya əsasən, amerikalıların 69%-i hesab edir ki, Tramp növbəti seçkilərdə namizədliyini irəli sürməməlidir. Heç bir partiyanı dəstəkləməyən müstəqil seçicilər onun namizəd olmasının qəti əleyhinədirlər.

Respublikaçılar 52%-i istənilən prezidentin cəmi iki müddət hakimiyyətdə olmasının tərəfdarıdır. Digər tərəfdən, respublikaçıların 53%-i Trampın yenidən seçilməsini dəstəkləyir.

Başqa sözlə, onların mövqeyi belədir: konstitusiyanı pozmaq, əlbəttə ki, düzgün deyil, amma Tramp kimi gözəl bir insan üçün eybi yoxdur.

]]> admin Mon, 08 Sep 2025 16:00:03 +0400 https://102xeber.com/dunya/6594-zmird-polis-bolmsin-silahl-hucum-olnlr-var.html https://102xeber.com/dunya/6594-zmird-polis-bolmsin-silahl-hucum-olnlr-var.html ]]>

İzmirin Balçova rayonunda polis bölməsinə silahlı basqın edilib.

Türkiyə mətbuatı xəbər verir ki, hücum zamanı 2 polis əməkdaşı ölüb, 1-i isə ağır yaralanıb.

Hadisə yerinə çoxlu sayda təcili yardım maşınları və xüsusi əməliyyat qrupları göndərilib.

Cinayəti törədən şəxsin 16 yaşında olduğu bildirilir.

Hazırda hüquq-mühafizə orqanları hadisəni törədən şəxslə bağlı araşdırma aparır.

]]> admin Mon, 08 Sep 2025 11:54:03 +0400 https://102xeber.com/dunya/6592-stanbulda-ba-vern-etiraza-rsmi-munasibt.html https://102xeber.com/dunya/6592-stanbulda-ba-vern-etiraza-rsmi-munasibt.html ]]>

Türkiyədə məhkəmənin sabiq deputat Gürsel Tekini Cümhuriyyət Xalq Partiyasının (CHP) İstanbul Təşkilatına müvəqqəti sədr təyin etməsi və siyasətçinin “Bazarertəsi təşkilatın sədrliyində olacağam” sözləri ciddi müzakirələrə səbəb olub.

“Qafqazinfo” Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, İstanbulda olan CHP sədri Özgür Özel də həmin qərara sərt münasibət bildirərək “Mənim nümayəndəm Özgür Çelikdir və o öz vəzifəsinin başındadır” deyib, bununla da qərarı qəbul etmədiklərini açıqlayıb.

Daha sonra CHP-nin 81 vilayət üzrə bütün sədrləri İstanbul Təşkilatı binasına gələrək, mətbuata birgə bəyanatla Özgür Çelikə dəstək olduqlarını bildiriblər.

Özgür Özel

Binanı tərk etməyən Özgür Çeliyə dəstək ziyarətləri davam etdiyi bir vaxtda, Gürsel Tekin ötən gün saat 12:00-da binaya gələcəyini açıqlayıb.

Tekin sosial mediada paylaşdığı videoda Zeki Şen, Hasan Babacan, Müjdat Gürbüz və Erkan Narsapdan ibarət müvəqqəti heyəti “Aslan dostlarım” kimi təqdim edib. Lakin videonun paylaşılmasından dərhal sonra H. Babacan və M. Gürbüz heyətdən ayrıldıqlarını bildiriblər.

Özgür Çelik

G. Tekin isə mətbuata açıqlamasında “Tək qalsam da, bazarertəsi saat 12-də binaya gəlib o kresloda oturacaq və vəzifəyə başlayacağam” deyib.

Bu hadisələrdən sonra diqqət İstanbul Təşkilat binasına yönəlib. Belə ki, dünən axşam saatlarında bina çevik polis dəstələri tərəfindən mühasirəyə alınıb, CHP millət vəkilləri də daxil olmaqla heç kimin binaya girməsinə icazə verilməyib. Bundan əlavə, İstanbul Valiliyi Beşiktaş, Beyoğlu, Eyüpsultan, Kağıthane, Sarıyer və Şişli rayonlarında 3 gün müddətinə toplantı, mitinq, mətbuat açıqlaması, yürüş, anım mərasimləri kimi tədbirləri qadağan edib.

Gürsel Tekin

Daxili işlər naziri Ali Yerlikaya isə sosial mediada paylaşdığı açıqlamada Özgür Özelin CHP üzvlərini İstanbul Təşkilatı binasına çağırmasını tənqid edib: “Məhkəmə qərarlarını saymamaq, xalqı küçəyə çıxarmağa çalışmaq açıq şəkildə qanuna meydan oxumaqdır. Heç kim qanunların fövqündə deyil. Dövlət qanunsuz hər cəhdə qarşı qətiyyətlə lazımi addımları atacaq. Küçə çağırışları ilə ictimai asayişin, millətimizin hüzurunun pozulmasına, küçələrin təxribatına əsla icazə verməyəcəyik”.

Qeyd edək ki, İstanbul 45-ci Asliye Hüquq Məhkəməsinin aldığı qərarla CHP-nin 38-ci İstanbul Təşkilat Qurultayı ləğv edilib. Qərarla birlikdə Təşkilatın sədri Özgür Çelik, İdarə Heyətinin əsas və ehtiyat üzvləri, eləcə də 196 nəfərdən ibarət Yuxarı Qurultay nümayəndələri vəzifələrindən müvəqqəti olaraq uzaqlaşdırılıblar. Məhkəmə bundan əvvəl isə keçmiş millət vəkili Gürsel Tekin, eləcə də Zeki Şen, Hasan Babacan, Müjdat Gürbüz və Erkan Narsapdan ibarət müvəqqəti idarə heyətini təyin etmişdi.

]]> admin Mon, 08 Sep 2025 11:16:15 +0400 https://102xeber.com/dunya/6588-yeni-muharib-hr-an-balaya-bilr-tezlikl-bilcksiniz.html https://102xeber.com/dunya/6588-yeni-muharib-hr-an-balaya-bilr-tezlikl-bilcksiniz.html ]]>

ABŞ prezidenti Donald Tramp Venesuelaya hərbi müdaxilə ehtimalına dair jurnalistlərin sualına qısa və müəmmalı cavab verib.

 Ağ Evdə keçirilən mətbuat konfransında Trampdan Vaşinqtonun Karakasla bağlı planları barədə soruşulub.

Prezident isə əlavə izah vermədən sadəcə “Tezliklə biləcəksiniz” ifadəsini işlədib.

Onun bu açıqlaması yeni müharibə ehtimalını gündəmə gətirib və beynəlxalq mediada geniş müzakirələrə səbəb olub.

]]> admin Mon, 08 Sep 2025 10:54:18 +0400 https://102xeber.com/dunya/6587-ukrayna-ordusu-donetskd-daha-bir-kndi-azad-etdi-zaricne-tam-nzartimizddir.html https://102xeber.com/dunya/6587-ukrayna-ordusu-donetskd-daha-bir-kndi-azad-etdi-zaricne-tam-nzartimizddir.html ]]>

Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin 425-ci ayrı hücum polku “Skelya” Donetsk vilayətində yerləşən Zariçne kəndini tam nəzarətə götürüb. Bu barədə məlumatı Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahı yayıb.

Rəsmi açıqlamada bildirilir ki, Ukrayna hərbçilərinin uğurlu əməliyyatı nəticəsində kəndin bütün ərazisi azad olunub və hazırda tam nəzarət Ukrayna ordusunun əlindədir.

Ukrayna Baş Qərargahı yayımladığı videoda əsgərlərin kənd üzərində dövlət bayrağını qaldırması və ərazidə tam möhkəmlənməsi görüntülənib.

Bu uğur Donetsk cəbhəsində son həftələr Ukrayna qüvvələrinin ardıcıl irəliləyişinin davamı kimi qiymətləndirilir.

]]> admin Mon, 08 Sep 2025 10:48:51 +0400 https://102xeber.com/dunya/6584-avropa-liderlri-yenidn-vainqtona-toplar.html https://102xeber.com/dunya/6584-avropa-liderlri-yenidn-vainqtona-toplar.html

]]>

Bir sıra Avropa liderləri Ukraynadakı münaqişənin sülh yolu ilə həllini müzakirə etmək üçün sentyabrın 8 və 9-da ABŞ-a gələcək.

Bunu ABŞ prezidenti Donald Tramp Endrüs hərbi bazasında jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən deyib:  "Biz çox maraqlı müzakirələr aparırıq. Bəzi Avropa liderləri ölkəmizə bazar ertəsi və çərşənbə axşamı ayrı-ayrılıqda gələcəklər".

Tramp Ukrayna böhranının yekun həllinə inandığını bildirib.

]]> admin Mon, 08 Sep 2025 10:25:33 +0400 https://102xeber.com/dunya/6583-cin-rusiya-ticarti-cokur.html https://102xeber.com/dunya/6583-cin-rusiya-ticarti-cokur.html ]]>

Bu ilin yanvar-avqust aylarında Çinlə Rusiya arasında qarşılıqlıq ticarət dövriyyəsi illik müqayisədə 9,4 faiz azalıb.

 Çinin Baş Gömrük İdarəsinin (GAC) məlumatına istinadən xəbər verir ki, göstərici 143,76 milyard dollar təşkil edib.

Açıqlanan məlumatlara əsasən, səkkiz ayda Çin mallarının Rusiyaya ixracı 9,7 faiz azalaraq 64,77 milyard dollar olub. Rusiyadan Çinə məhsul ixracı isə 9,1 faiz azalaraq 78,99 milyard dollar təşkil edib.

Nəticədə yanvar-avqust aylarında Rusiyanın Çinlə ticarətində müsbət saldosu 14,22 milyard dollar olub ki, bu, 2024-cü ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən 2,8 faiz azdır.

Avqustda Çin və Rusiya arasında ticarət göstəricisi iyul ayı ilə müqayisədə 6,4 faiz azalaraq 17,9 milyard dollar təşkil edib. O cümlədən Çindən ixrac 8,55 milyard dollar (azalma 5,8 faiz), Rusiyadan idxal 9,35 milyard dollar (azalma 6,9 faiz) olub.

]]> admin Mon, 08 Sep 2025 10:20:09 +0400 https://102xeber.com/dunya/6582-zaxarova-zelenskini-gozl-markiza-mahns-il-msxry-qoydu-qalan-hr-eyd-hr-ey-yaxdr.html https://102xeber.com/dunya/6582-zaxarova-zelenskini-gozl-markiza-mahns-il-msxry-qoydu-qalan-hr-eyd-hr-ey-yaxdr.html ]]>

Rusiya XİN sözçüsü Mariya Zaxarova Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskinin “Ukrayna üçün qələbə” barədə son açıqlamasını istehza ilə şərh edib və Teleqram kanalında məşhur satirik mahnıdan sitat paylaşıb: “Qalan hər şeydə, gözəl markiza, hər şey yaxşıdır, hər şey yaxşıdır”. Zaxarova paylaşımına Leonid Utyosovun ifasında həmin kompozisiyanın videosunu da əlavə edib.

Zaxarovanın reaksiyası Zelenskinin ABC News-a müsahibəsində səsləndirdiyi fikirlərlə bağlıdır. Ukrayna lideri həmin müsahibədə bildirib ki, Kreml Ukraynanın bütün ərazisinə tam nəzarət qura bilmədiyi müddətdə bu, Kiyev üçün qələbə sayılacaq: “Putinin hədəfi Ukraynanın tam işğalıdır… O bunu edə bilmədiyi müddətdə üstünlük bizdədir; bizim üçün yaşamaq – qələbədir”.

Rusiya mediası Zaxarovanın paylaşımını Zelenskini “qələbə meyarını aşağı salmaqda” ittiham edən başlıqlarla geniş yayıb; xəbərlərdə sözçünün mahnıdan gətirdiyi tam sitata – “Hər şey yaxşıdır, gözəl markiza, işlər gedir və həyat asandır, kədərli sürpriz yoxdur, cüzi bir istisnadan başqa…” – yer verilib.

Qeyd edək ki, “Gözəl markiza” (“Tout va très bien, Madame la Marquise”) 1930-cu illərin fransız mahnısıdır; rus dilinə Aleksandr Bezimenski tərəfindən uyğunlaşdırılıb və SSRİ-də Leonid Utyosovun ifasında populyarlaşıb. Zaxarovanın həmin mahnıya istinadının da ironik məğzi budur: mətndə baş verən fəlakətlər “xırda istisna” kimi təqdim olunur.

Zelenskinin ABC-yə müsahibəsi Kiyevin yaxın perspektivdə “ərazi güzəştlərinə gedəcəyi” iddialarını təkzib edən kontekstdə yayımlanıb; o, Ukraynanın suverenliyi və müstəqilliyini qorumağı “əsas qələbə” kimi dəyərləndirib.



]]> admin Mon, 08 Sep 2025 10:15:27 +0400 https://102xeber.com/dunya/6580-randan-azrbaycanla-bal-etraf-sfirliy-hucum.html https://102xeber.com/dunya/6580-randan-azrbaycanla-bal-etraf-sfirliy-hucum.html ]]>

“Azərbaycan səfirliyinə hücumdan sonra 1.8 milyon azərbaycanlı turisti itirdik"

Bu sözləri İranın mədəni irs nazirinin müavini Ənuşirəvan Mohseni jurnalistlərlə keçirdiyi brifinqdə deyib.

"2019-cu ildə ölkəyə 9 milyon 800 min turist gəlib. Sonrakı il pandemiya oldu. Azərbaycan vətəndaşına qarşı baş verən həmin hadisə nəticəsində 1 milyon 800 min azərbaycanlı turisti itirdik" - Mohseni qeyd edib.

]]> admin Mon, 08 Sep 2025 09:55:43 +0400